کتاب «در مسیر تعالی؛ راهنمای بهبود عملکرد و پایداری تشکلهای خیریه» به موضوع ارزیابی، اعتبارسنجی و ارتقای عملکرد مؤسسات خیریه میپردازد و نشان میدهد که نیکوکاری مؤثر، علاوه بر نیت خیرخواهانه، نیازمند مدیریت حرفهای، شفافیت، پاسخگویی و بهبود مستمر است. این اثر با ارائه چارچوبی کاربردی، به تشکلهای خیریه کمک میکند تا ضمن افزایش اعتماد عمومی و بهرهگیری مسئولانه از منابع، اثربخشی و پایداری فعالیتهای خود را ارتقا دهند.
در بخش نخست کتاب، روند تحول نیکوکاری از کمکهای فردی و سنتی به فعالیتهای سازمانیافته بررسی شده و زمینههای تاریخی و نظری شکلگیری نظامهای ارزیابی، نظارت و اعتبارسنجی تشکلهای خیریه تبیین میشود. نویسندگان نشان میدهند که با گسترش فعالیت سازمانهای مردمنهاد، افزایش منابع مالی و پیچیدهتر شدن مسائل اجتماعی، اتکا به اعتماد شخصی دیگر کافی نیست و وجود سازوکارهای شفاف، مستند و قابل ارزیابی ضرورتی اجتنابناپذیر است.
بخش دیگری از کتاب به معرفی و تحلیل مهمترین الگوهای بینالمللی ارزیابی مؤسسات خیریه اختصاص دارد. مدلهایی همچون Charity Navigator، BBB Wise Giving Alliance، GiveWell، Candid و Charity Excellence Framework از منظر معیارهای سنجش شفافیت، اثربخشی، کارایی و اعتبار سازمانها بررسی شدهاند. این تجربهها مبنایی برای طراحی الگویی متناسب با نیازها و شرایط تشکلهای خیریه ایران فراهم کردهاند.
در ادامه، کتاب ده شاخص کلیدی یک تشکل خیریه توانمند و پایدار را معرفی میکند: راهبری و حاکمیت سازمانی، تبعیت از قانون، اثربخشی خدمات، کارایی، پایداری مالی، انضباط مالی، توان مطالبهگری، شفافیت و پاسخگویی، جلب مشارکت اجتماعی و مدیریت سرمایه انسانی. این شاخصها که مبنای ارزیابی مؤسسات در جشنواره ملی نشان نیکوکاری قرار گرفتهاند، ابزاری برای خودارزیابی، شناسایی نقاط قوت و فرصتهای بهبود و برنامهریزی برای تعالی سازمانی در اختیار تشکلهای خیریه قرار میدهند.
این کتاب منبعی ارزشمند برای مدیران و کارشناسان مؤسسات خیریه، سازمانهای مردمنهاد، پژوهشگران حوزه نیکوکاری و تمامی افرادی است که به ارتقای کیفیت، اثربخشی و پایداری فعالیتهای اجتماعی میاندیشند.
