کتاب قوانین و مقررات تشکلهای مردم نهاد منتشر شد.
تشکلهای مردمنهاد بهعنوان نهادهایی مستقل و غیردولتی، نقش مهمی در تحقق توسعه پایدار، بهبود کیفیت زندگی شهروندان و حفاظت از منابع طبیعی و محیطزیست ایفا میکنند. این سازمانها، با بهرهگیری از مشارکت داوطلبانه و ظرفیتهای مردمی، پلی ارتباطی میان جامعه مدنی و دولت ایجاد کرده و تأثیر چشمگیری بر سیاستگذاریها و اجرای برنامههای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و زیستمحیطی دارند.
این کتاب، با هدف بررسی نظام حقوقی حاکم بر تشکلهای مردمنهاد در ایران، اطلاعات جامعی درباره قوانین مرتبط، حقوق و تکالیف این نهادها ارائه میدهد. تدوین این اثر با رویکردی جامع و کاربردی صورت گرفته تا خوانندگان، بهویژه بنیانگذاران، مدیران و اعضای تشکلها، بتوانند درک بهتری از چارچوبهای قانونی و حقوقی داشته باشند و فعالیتهای خود را بر اساس قوانین موجود بهینهسازی کنند.
ساختار کتاب و محتوای آن
کتاب حاضر شامل پنج فصل است که هر یک به بررسی جنبهای خاص از قوانین و مقررات مرتبط با تشکلهای مردمنهاد در ایران اختصاص یافته است:
– فصل اول: اصول و فرآیندهای تأسیس و فعالیت تشکلهای مردمنهاد را بررسی میکند و به مراحل ثبت، اخذ مجوز و چگونگی آغاز فعالیت رسمی این نهادها میپردازد.
– فصل دوم: به تأمین مالی تشکلها اختصاص دارد، از جمله روشهای جذب منابع مالی، حمایتهای دولتی، کمکهای مردمی و چالشهای مرتبط با آن.
– فصل سوم: حقوق و اختیارات تشکلهای مردمنهاد را شرح داده و به مشارکت آنان در اجرای برنامههای توسعهای و نقش آنها در سیاستگذاری عمومی میپردازد.
– فصل چهارم: به بررسی تکالیف و وظایف تشکلها و همچنین دستگاههای اجرایی مرتبط پرداخته و الزامات قانونی فعالیت این نهادها را مشخص میکند.
– فصل پنجم: به تخلفات و جرائم مرتبط با فعالیت تشکلها اختصاص دارد و راهکارهای قانونی برای برخورد با این مسائل را ارائه میدهد.
چالشها و موانع پیشروی تشکلهای مردمنهاد
علیرغم وجود قوانین و مقررات متعدد، تشکلهای مردمنهاد در ایران همچنان با چالشهایی مواجه هستند که فعالیتهای آنها را محدود میکند. برخی از این چالشها عبارتاند از:
- پیچیدگی و طولانی بودن فرآیندهای اداری: تأسیس و ثبت تشکلهای مردمنهاد نیازمند طی مراحل متعدد و دریافت مجوزهای گوناگون است که گاهی مانع از فعالیت روان و سریع این نهادها میشود.
- عدم شفافیت برخی مقررات: بسیاری از قوانین مرتبط با تشکلها بهصورت کلی تدوین شدهاند و ابهاماتی در اجرای آنها وجود دارد.
- محدودیتهای مالی: این نهادها برای ادامه فعالیت خود نیاز به تأمین مالی پایدار دارند، اما بودجه محدود و موانع دریافت کمکهای مالی، فعالیتهای آنها را تحت تأثیر قرار میدهد.
- نظارتهای سختگیرانه و گاه سلیقهای: برخی دستگاههای اجرایی قوانین را بهصورت سلیقهای تفسیر کرده و نظارتهای بیش از حد باعث ایجاد محدودیت برای تشکلها میشود.
- نبود هماهنگی میان نهادهای دولتی: نبود یک چارچوب قانونی جامع و یکپارچه باعث ایجاد سردرگمی میان تشکلها و سازمانهای دولتی شده و مانع از تعامل مؤثر میشود.
ویژگیهای این کتاب
این کتاب با شناسایی دقیق قوانین و مقررات مرتبط، سعی در کاهش مشکلات و موانع ذکر شده دارد. برخی از ویژگیهای برجسته این اثر عبارتاند از:
- تمرکز بر قوانین کاربردی: در این اثر حدود ۵۰ قانون و مقرره مرتبط با تشکلهای مردمنهاد از سال ۱۳۱۱ تا ۱۴۰۳ بررسی شده و صرفاً احکام مرتبط درج شده است تا از ارائه مطالب غیرضروری جلوگیری شود.
- محدودسازی قوانین غیرمرتبط: برخی قوانین و مقررات کشور که ارتباطی مستقیم با تشکلها ندارند، بهصورت عامدانه در این کتاب لحاظ نشدهاند تا از حجیمشدن متن جلوگیری شود.
- عدم ورود به آرای وحدت رویه و استفساریههای مجلس: این موارد بهعنوان قوانین محسوب میشوند اما در نسخه فعلی این اثر به آنها پرداخته نشده و احتمالاً در ویرایشهای بعدی به محتوای کتاب افزوده خواهد شد.
- تمرکز بر احکام مرتبط با فعالیت اجتماعی: برخی قوانین عمومی مانند احکام مرتبط با جرائم شخصی در این اثر لحاظ نشده است و تمرکز اصلی بر قوانین تأثیرگذار بر فعالیتهای اجتماعی تشکلهای مردمنهاد بوده است.
- ارائه نسخههای اصلاحشده قوانین: در این اثر، علاوه بر ارائه نسخههای ابتدایی قوانین، آخرین اصلاحات مربوط به مواد قانونی نیز لحاظ شده است تا خوانندگان به دقیقترین اطلاعات دسترسی داشته باشند.
- توضیحات تکمیلی: برخی مواد و احکام ممکن است ارتباط روشنی با فعالیتهای تشکلها نداشته باشند، لذا در مواردی توضیحات کوتاه بهصورت پاورقی ارائه شده است تا خوانندگان درک بهتری از کاربرد قوانین داشته باشند.
کاربرد و مخاطبان این کتاب
این اثر میتواند منبعی ارزشمند برای گروههای مختلف باشد، از جمله:
- بنیانگذاران، مدیران و اعضای تشکلهای مردمنهاد که نیاز به شناخت دقیق قوانین و مقررات مرتبط با فعالیتهای خود دارند.
- مدیران و کارکنان دولتی که در زمینه تأسیس و نظارت بر فعالیت تشکلها مسئولیت دارند.
- محققان، دانشجویان رشتههای حقوق، علوم اجتماعی و سیاستگذاری عمومی که به دنبال درک عمیقتر از چارچوبهای قانونی این حوزه هستند.
- سیاستگذاران و قانونگذاران که میتوانند از محتوای این اثر برای تدوین یا اصلاح قوانین مرتبط بهرهبرداری کنند.
جمعبندی
تشکلهای مردمنهاد، از طریق اجرای پروژهها و برنامههای مختلف در زمینههای آموزشی، بهداشتی، زیستمحیطی و اجتماعی، نقش مهمی در تکمیل و تقویت تلاشهای دولت و بخش خصوصی دارند. این کتاب، با ارائه یک چارچوب حقوقی دقیق، تلاش دارد تا روابط میان مردم، تشکلها، دولت و سایر نهادهای اجتماعی را بهبود بخشد و مسیر فعالیت قانونی این نهادها را هموار کند. امیدواریم این اثر بتواند راهگشای فعالان حوزه تشکلهای مردمنهاد باشد و به ارتقای کارآمدی آنان کمک کند.
جهت تهیه کتاب با شمارهی 09966565236 ارتباط بگیرید.
